Konferenca e fundvitit 2025, Rama: rritje ekonomike 3.9%, paga minimale 500 euro dhe reforma të reja për pensionet, arsimin, shëndetësinë e sigurinë

Gjatë konferencës së fundvitit me gazetarët, Kryeministri Edi Rama prezantoi bilancin e vitit 2025 dhe drejtimet kryesore të punës për 2026, duke u ndalur te treguesit ekonomikë, politikat sociale, investimet publike dhe reformat në arsim, shëndetësi, mbrojtje, siguri kibernetike dhe turizëm. Në nisje të konferencës, Rama citoi vlerësimin e Institutit amerikan CATO, sipas të cilit Shqipëria renditet e 39-ta në nivel global dhe e 9-ta në Evropën Lindore për lirinë njerëzore dhe ekonomike, duke e cilësuar këtë pozicion si tregues inkurajues për klimën e zhvillimit dhe liritë qytetare.

Në planin ekonomik, Kryeministri deklaroi se viti pritet të mbyllet me rritje ekonomike 3.9%, ndërsa bizneset e reja janë shtuar me 20% në 11-mujorin e këtij viti. Investimet e huaja kanë shënuar rritje mbi 10% në tremujorin e tretë dhe stoku i tyre është më i lartë se një vit më parë. Sipas Ramës, paga mesatare në tremujorin e tretë ka arritur rreth 833 euro, ndërkohë që hyn në fuqi paga minimale 500 euro si në sektorin shtetëror, ashtu edhe në atë privat.

Si pjesë e masave për formalizimin dhe lehtësimin e pagesave, Kryeministri deklaroi se deri në qershor 2026 çdo biznes që operon në turizëm dhe transport duhet të ofrojë alternativa pagesash, përfshirë kartat bankare dhe pagesat elektronike, ndërsa brenda vitit pasues synohet shtrirja e kësaj kërkese në të gjitha bizneset në vend, në kuadër të politikave për uljen e përdorimit të parasë cash.

Për pensionet, Rama theksoi se indeksimi ka nisur nga tetori 2025, ndërsa nga janari 2026 parashikohet rritje e pensioneve përtej indeksimit, si pjesë e një skeme të re mbështetjeje që synohet të rritet progresivisht vit pas viti. Në pasqyrimin e shifrave të përmendura gjatë konferencës, u referuan nivele orientuese si pensioni urban me vite të plota pune rreth 1800 lekë në muaj, pensioni urban i pjesshëm rreth 800 lekë, pensioni rural rreth 1000 lekë, pensioni familjar rreth 700 lekë dhe pensioni i invaliditetit rreth 600 lekë, me pritshmëri për rritje të mëtejshme në vitet pasuese.

Sa i përket financave publike, Kryeministri deklaroi se borxhi publik ka shënuar ulje dhe se vlerësimet ndërkombëtare të kreditimit kanë qenë pozitive, duke përmendur përmirësime në klasifikimet e S&P dhe Moody’s. Ai vuri në dukje rritjen e të ardhurave nga tatimet dhe doganat pa rritur taksat, duke e lidhur këtë me rritjen ekonomike dhe administrimin më të mirë; si shifër u referua edhe vlera 628 miliardë lekë e arkëtuar në buxhet. Rama përmendi paketën fiskale, politikat e “paqes fiskale” dhe faljen e detyrimeve të prapambetura, si edhe mbështetjen për fermerët, përfshirë skemën e kompensimit të TVSH-së me 10%. Në mbështetje të sipërmarrjes, u përmend edhe skema e garancisë shtetërore për financimin e bizneseve.

Në politikat sociale dhe strehimin, u tha se gjatë vitit është ofruar mbështetje për rreth 4000 familje dhe se po përgatitet një reformë e strehimit social për të rritur numrin e përfituesve dhe për të zgjeruar programet e strehimit të përballueshëm në aspektin e çmimit.

Në fushën e arsimit, Rama u ndal veçanërisht te arsimi profesional, duke theksuar se ky sektor po i shërben tregut të punës, me një nivel punësimi 63% për të diplomuarit në 2024. Ai nënvizoi rritjen e buxhetit për arsimin profesional dhe shtoi se arsimi profesional zë rreth 20% të arsimit të mesëm të lartë parauniversitar. Në të njëjtën linjë, u bë e ditur se 350 shkolla janë pajisur me laboratorë inteligjentë dhe objektivi është arritja e 1000 laboratorëve deri në 2027, ndërsa ka vijuar ndërtimi dhe rindërtimi i infrastrukturës arsimore. U përmend edhe transporti shkollor me mjete të prodhuara në vend, si dhe programe zhvillimi profesional për mësuesit, psikologët, punonjësit socialë dhe oficerët e sigurisë. Rama tha se është nënshkruar marrëveshja e projektit “Smart City”, ku një komponent i rëndësishëm lidhet me sigurinë në shkolla; u përmend gjithashtu forcimi i mekanizmave të komunikimit në kohë reale mes mësuesve dhe prindërve, kodi i etikës për mësuesit dhe rishikimi i kurrikulave, me synimin që në 2026 të nisin kurrikulat e reja për klasat 1, 6 dhe 10. Për arsimin e lartë, ai referoi vijimin e investimeve në disa universitete dhe thellimin e procesit të ndërkombëtarizimit, përfshirë bashkëpunime akademike me institucione partnere jashtë vendit. Rama përmendi edhe nisjen e punës për projektin e rilindjes së Liceut Francez në Korçë, me strukturë kurrikulare dhe projektligj të përgatitur, ndërsa punimet për godinën parashikohet të nisin në 2026.

Ndërkohë, reforma e shërbimit shëndetësor dhe menaxhimi spitalor ka hyrë në një fazë të re me zbatimin e autonomisë financiare që prej marsit, si dhe me shtrirjen e autonomisë menaxheriale në spitale rajonale dhe terciare, me plan për zgjerim edhe në struktura të tjera të reja spitalore. Rama theksoi rritjen e kapaciteteve për trajtimin e sëmundjeve tumorale, duke përmendur një fond shtesë prej 15 milionë eurosh, krijimin e Institutit Kombëtar të Tumoreve dhe rrjetëzimin e kimioterapisë edhe në spitale të tjera, për të ulur fluksin në Tiranë. U përmendën gjithashtu programe dhe shërbime të reja mjekësore, si ndërhyrje të specializuara kirurgjikale, rindërtim gjiri për paciente dhe paketa të reja kardiologjie, si edhe zhvillime në shërbimet e transplantit. Në drejtim të personelit, Rama tha se ka vijuar rritja e pagave të punonjësve të shëndetësisë dhe se do të aplikohet njohja e vjetërsisë në punë për mjekët dhe infermierët, me synimin për rritje të shpërblimeve sipas viteve të shërbimit; u përmend edhe një rritje mesatare e parashikuar prej rreth 135 euro në muaj për mjekët. Ai listoi po ashtu investime infrastrukturore shëndetësore në territor, duke përmendur përfundimin e disa godinave dhe shërbimeve të reja spitalore. Rama shtoi se ka një rënie të tendencës së largimit të mjekëve nga Shqipëria dhe se, sipas tij, zgjedhja e parë gjithnjë e më shumë po mbetet puna në vend.

Në fushën e mbrojtjes, Kryeministri deklaroi se sektori ka hyrë në një fazë të re, duke e cilësuar vitin 2025 si moment kthese për rilindjen e industrisë ushtarake dhe nisjen e prodhimit “Made in Albania”, fillimisht me uniforma dhe me synim zgjerim drejt kapaciteteve të tjera, përfshirë mjete të blinduara dhe teknologji si dronë dhe sisteme antidron. Rama tha se po rritet angazhimi i të rinjve në Forcat e Armatosura dhe se objektivi është rritja e personelit aktiv me 30% deri në fund të mandatit. Ai deklaroi se ushtria shqiptare është ndër më të mirëpaguara në rajon dhe se synohet afrimi me mesataret e NATO-s. Rama përmendi gjithashtu forcimin e kapaciteteve me sisteme të reja, përfshirë pajisjen me sistemin raketor kundërtank “Javelin”, si edhe investime në baza dhe infrastrukturë ushtarake në disa pika të vendit, përfshirë zgjerimin e shkollës së aviacionit.

Lidhur me emergjencat civile dhe sigurinë, Rama tha se zjarret po bëhen një sfidë globale në rritje dhe se Shqipëria po rrit kapacitetet e mbrojtjes civile, përfshirë sigurimin e fondeve për blerjen e dy avionëve të parë zjarrfikës. Për sigurinë kibernetike, ai deklaroi se vendi ka përballuar një sulm të rëndë pa u dëmtuar infrastruktura digjitale dhe se Shqipëria renditet ndër vendet me nivel të lartë mbrojtjeje kibernetike, sipas vlerësimeve të institucioneve europiane të sigurisë.

Në turizëm, Kryeministri theksoi se sektori ka shënuar një tjetër rritje domethënëse, duke përmendur rritje 7% të numrit të vizitorëve të huaj krahasuar me 2024 dhe të ardhura prej rreth 4.4 miliardë euro në 9-mujorin e parë. Ai nënvizoi gjithashtu rritjen e hapësirave të plazheve publike me 18% në krahasim me vitin e mëparshëm dhe tha se puna për sezonin e ardhshëm ka nisur me masa të reja organizative.